Shloka 5
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
2 परम्कतर राजा दम्भोद्धवो नाम सार्वभौम: पुराभवत् | अखिलां बुभुजे सर्वा पृथिवीमिति न: श्रुतम्
Paramatara rājā Dambhoddhavo nāma sārvabhaumaḥ purābhavat | Akhilāṃ bubhuje sarvāṃ pṛthivīm iti naḥ śrutam ||
വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— പുരാതനകാലത്ത് ദംഭോദ്ധവൻ എന്ന പേരുള്ള അത്യുത്തമനായ ഒരു സർവ്വഭൗമ രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ സമസ്ത ഭൂമിയെയും പൂർണ്ണമായി അനുഭവിച്ച് ഭരിച്ചു എന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical-political exemplum: supreme worldly sovereignty is presented as a remembered tradition, setting up reflection on the nature of power, enjoyment, and the responsibilities of universal rule.
Vaiśampāyana introduces an ancient story by naming a past universal emperor, Dambhoddhava, and stating that he ruled/enjoyed the whole earth—an opening that prepares the listener for a consequential episode about kingship.