Shloka 3
इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्
Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning
त्वष्टा प्रजापतिहासीद् देवश्रेष्ठोी महातपा: । स पुत्र वै त्रिशिरसमिन्द्रद्रोहात् किलासृजत्,त्वष्टा नामसे प्रसिद्ध एक प्रजापति थे, जो देवताओमें श्रेष्ठ और महान् तपस्वी माने जाते थे। कहते हैं, उन्होंने इन्द्रके प्रति द्रोहबुद्धि हो जानेके कारण ही एक तीन सिरवाला पुत्र उत्पन्न किया
tvaṣṭā prajāpatiḥ āsīd devaśreṣṭho mahātapāḥ | sa putraṃ vai triśirasaṃ indradrohāt kilāsṛjat |
ത്വഷ്ടാ എന്നൊരു പ്രജാപതി ഉണ്ടായിരുന്നു—ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മഹാതപസ്വിയും. ഇന്ദ്രനോടുള്ള വൈരബുദ്ധി ഉദിച്ചതിനാൽ അദ്ദേഹം ‘ത്രിശിരസ്’ എന്ന മൂന്നു തലകളുള്ള പുത്രനെ സൃഷ്ടിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു.
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an ethical warning: when hostility (droha) arises—even in a venerable, ascetic figure—it can lead to creations/actions that disrupt harmony and set larger conflicts in motion. Inner intention becomes causally potent.
Śalya introduces a traditional account: Tvaṣṭṛ, a Prajāpati famed for austerity, becomes antagonistic toward Indra and, due to that antagonism, produces a three-headed son named Triśiras.