Shloka 53
अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्
Omens and Reception During Keśava’s Departure
Devanagari script
अतश्रेदवन्यथा कर्ता धार्तराष्ट्रोडनुपायवित् । अन्तं नूनं करिष्यामि क्षत्रियाणां जनार्दन
Translation
ജനാർദനാ! യുക്തമായ ഉപായം അറിയാത്ത ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ദുര്യോധനൻ ഇതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിച്ചാൽ, അവന്റെ പക്ഷത്ത് ചേർന്നിരിക്കുന്ന എല്ലാ ക്ഷത്രിയർക്കും ഞാൻ നിശ്ചയമായും അന്ത്യം വരുത്തും।
Word by Word
अतःtherefore
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
कर्ताdoer/agent
कर्ता:
Karta
TypeNoun
Rootकर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
धार्तराष्ट्रःDhṛtarāṣṭra's son (Duryodhana)
धार्तराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उपायवित्knowing the means/expedients
उपायवित्:
TypeAdjective
Rootउपायवित्
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्तम्end/destruction
अन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
नूनम्surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
करिष्यामिI shall do/make
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular
क्षत्रियाणाम्of the kṣatriyas
क्षत्रियाणाम्:
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Genitive, Plural
जनार्दनO Janārdana (Kṛṣṇa)
जनार्दन:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिष्ठिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes