Shloka 47
उद्योगपर्व — अध्याय ८१: कृष्णस्य दूतप्रयाणम्
Udyoga Parva, Chapter 81: Krishna Sets Out as Envoy
“महाराज युधिष्ठिरकी आज्ञा तथा विधाताके रचे हुए अदृष्टसे प्रेरित हो भीम, अर्जुन, नकुल और सहदेवको साथ लेकर मैं भी वही करूँगा, जो तुम्हें अभीष्ट है ।। धार्तराष्ट्रा: कालपक्वा न चेच्छृण्वन्ति मे वच: । शेष्यन्ते निहता भूमौ श्वशृूगालादनीकृता:,“यदि कालके गालमें जानेवाले धृतराष्ट्रपुत्र मेरी बात नहीं सुनेंगे तो मारे जाकर धरतीपर लोटेंगे और कुत्तों तथा सियारोंके भोजन बन जायँगे
dhārtarāṣṭrāḥ kālapakvā na cec chṛṇvanti me vacaḥ | śeṣyante nihatā bhūmau śvaśṛgālādanīkṛtāḥ ||
മഹാരാജ യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആജ്ഞയാലും, വിധാതാവ് രചിച്ച അദൃഷ്ടത്തിന്റെ പ്രേരണയാലും, ഭീമൻ, അർജുനൻ, നകുലൻ, സഹദേവൻ എന്നിവരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ഞാനും നിനക്കഭീഷ്ടമായതുതന്നെ ചെയ്യും. കാലത്തിനായി പക്വരായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രർ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കാതിരുന്നാൽ, അവർ നിഹതരായി ഭൂമിയിൽ കിടന്ന് നായ്ക്കളുടെയും കുറുക്കന്മാരുടെയും ആഹാരമാകും.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Ignoring righteous counsel and persisting in adharma leads to inevitable downfall; when one is ‘kālapakva’ (ripe for Time), stubborn refusal to listen accelerates destruction and disgrace.
The narrator frames a warning about the Dhārtarāṣṭras (Kauravas): if they do not heed the speaker’s words, they will be slain in the coming conflict and left unburied, a grim image emphasizing the nearness of war and the cost of rejecting peace-making counsel.