Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

उद्योगपर्व — अध्याय ८१: कृष्णस्य दूतप्रयाणम्

Udyoga Parva, Chapter 81: Krishna Sets Out as Envoy

मधुसूदन! कौरवोंके प्रति साम और दाननीतिका प्रयोग करनेसे कोई प्रयोजन सिद्ध नहीं हो सकता। अत: उनपर आपको कभी कृपा नहीं करनी चाहिये ।। साम्ना दानेन वा कृष्ण ये न शाम्यन्ति शत्रव: । योक्तव्यस्तेषु दण्ड: स्वाज्जीवितं परिरक्षता,श्रीकृष्ण! अपने जीवनकी रक्षा करनेवाले पुरुषको चाहिये कि जो शत्रु साम और दानसे शान्त न हों, उनपर दण्डका प्रयोग करे

vaiśampāyana uvāca | sāmnā dānena vā kṛṣṇa ye na śāmyanti śatravaḥ | yoktavyas teṣu daṇḍaḥ svāj jīvitaṃ parirakṣatā ||

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കൃഷ്ണാ! സാമം കൊണ്ടോ ദാനം കൊണ്ടോ ശമിക്കാത്ത ശത്രുക്കൾക്കു മേൽ ദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കണം. സ്വന്തം ജീവൻ സംരക്ഷിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പുരുഷൻ അത്തരം ശത്രുക്കൾക്കെതിരെ ബലം പ്രയോഗിക്കണം।

साम्नाby conciliation
साम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootसामन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
दानेनby gift (bribe)
दानेन:
Karana
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
शाम्यन्तिbecome pacified
शाम्यन्ति:
TypeVerb
Rootशम्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
शत्रवःenemies
शत्रवः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Plural
योक्तव्यःshould be applied / must be employed
योक्तव्यः:
TypeAdjective
Rootयुज्
FormGerundive (तव्यत्), Masculine, Nominative, Singular
तेषुagainst/in them (those)
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Locative, Plural
दण्डःpunishment/force
दण्डः:
Karta
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वात्from oneself / one’s own
स्वात्:
Apadana
TypePronoun
Rootस्व
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Accusative, Singular
परिरक्षताby/for one who is protecting
परिरक्षता:
Karana
TypeAdjective
Rootपरि-रक्ष्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛṣṇa (Madhusūdana)