Shloka 28
तथा भीमार्जुनौ हृष्टौ स्वस्रीयौ च यमावुभौ । तत्पश्चात् शत्रुसूदन मद्रराज शल्यने कुशल-प्रश्नके अनन्तर बड़ी प्रसन्नताके साथ राजा युधिष्ठिरको हृदयसे लगाया। इसी प्रकार उन्होंने हर्षमें भरे हुए दोनों भाई भीमसेन और अर्जुनको तथा अपनी बहिनके दोनों जुड़वे पुत्रों--नकुल-सहदेवको भी गले लगाया ।। (द्रौपदी च सुभद्रा च अभिमन्युश्न भारत | समेत्य च महाबाहुं शल्यं पाण्डुसुतस्तदा ।। कृताञ्जलिरदीनात्मा धर्मात्मा शल्यमब्रवीत् | भारत! तदनन्तर द्रौपदी, सुभद्रा तथा अभिमन्युने महाबाहु शल्यके पास आकर उन्हें प्रणाम किया। उस समय उदारचेता धर्मात्मा पाण्डुपुत्र युधिष्ठिरने दोनों हाथ जोड़कर शल्यसे कहा। युधिष्ठिर उदाच स्वागतं ते<स्तु वै राजन्नेतदासनमास्यताम् ।। युधिष्ठिर बोले--राजन्! आपका स्वागत है। इस आसनपर विराजिये। वैशम्पायन उवाच ततो न्यषीदच्छल्यक्षु काज्चने परमासने । कुशल पाण्डवो<5पृच्छच्छल्यं सर्वसुखावहम् ।। स तै: परिवृतः सर्व: पाण्डवैर्धर्मचारिभि: ।) आसने चोपविष्टस्तु शल्य: पार्थमुवाच ह,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तब राजा शल्य सुवर्णके श्रेष्ठ सिंहासनपर विराजमान हुए। उस समय पाण्डुनन्दन युधिष्ठिने सबको सुख देनेवाले शल्यसे कुशलसमाचार पूछा। उन समस्त धर्मात्मा पाण्डवोंसे घिरकर आसनपर बैठे हुए राजा शल्य कुन्तीकुमार युधिष्ठिरसे इस प्रकार बोले--
tathā bhīmārjunau hṛṣṭau svasrīyau ca yamāv ubhau | tatpaścāc chatrusūdana madrarājaḥ śalyas tena kuśala-praśnekenānantaraṃ bṛhatyā prasannatayā rājānaṃ yudhiṣṭhiraṃ hṛdayena samāliṅgat | evaṃ hṛṣṭau bhīmārjunau ca svasrīyau yamau nakula-sahadevau ca samāliṅgat || draupadī ca subhadrā cābhimanyuś ca bhārata | sametya ca mahābāhuṃ śalyaṃ pāṇḍusutas tadā || kṛtāñjalir adīnātmā dharmātmā śalyam abravīt | yudhiṣṭhira uvāca—svāgataṃ te ’stu vai rājan etad āsanam āsyatām || vaiśampāyana uvāca—tato nyaṣīdac chalyas tu kāñcane paramāsane | kuśalaṃ pāṇḍavo ’pṛcchac chalyam sarvasukhāvaham || sa taiḥ parivṛtaḥ sarvaḥ pāṇḍavair dharmacāribhiḥ | āsane copaviṣṭas tu śalyaḥ pārtham uvāca ha ||
അതിനുശേഷം ശത്രുസൂദനനായ മദ്രരാജൻ ശല്യൻ ആനന്ദത്തോടെ ഭീമസേനനെയും അർജുനനെയും, കൂടാതെ തന്റെ സഹോദരിയുടെ ഇരട്ടപുത്രന്മാരായ നകുല-സഹദേവരെയും ആലിംഗനം ചെയ്തു. പിന്നെ, ഹേ ഭാരത, ദ്രൗപദി, സുഭദ്ര, അഭിമന്യു എന്നിവർ മഹാബാഹുവായ ശല്യന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് കൃതാഞ്ജലികളായി പ്രണാമം ചെയ്തു. അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ കൈകൂപ്പി ശല്യനോട് പറഞ്ഞു—“രാജൻ, സ്വാഗതം; ദയവായി ഈ ആസനത്തിൽ ഇരിക്കണമേ.” വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം ശല്യൻ സ്വർണ്ണമയമായ ശ്രേഷ്ഠ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു. അപ്പോൾ പാണ്ഡുനന്ദനനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ എല്ലാവർക്കും സുഖം വരുത്തുന്ന ശല്യന്റെ കുശലവാർത്ത ചോദിച്ചു. ധർമ്മാചാരികളായ പാണ്ഡവർ ചുറ്റിനിൽക്കെ, ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന ശല്യൻ പിന്നെ പാർഥനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds dharma as lived etiquette: honoring guests, acknowledging kinship bonds, and speaking welfare-bringing words. Even amid looming conflict, righteous conduct is shown through respectful greeting (kuśala-praśna), reverence (kṛtāñjali), and proper seating—ethical self-discipline that sustains social order.
Śalya, king of Madra and maternal uncle of Nakula and Sahadeva, arrives among the Pāṇḍavas. He warmly embraces Yudhiṣṭhira, Bhīma, Arjuna, and the twins. Draupadī, Subhadrā, and Abhimanyu pay respects. Yudhiṣṭhira welcomes Śalya and offers him a golden throne, then inquires about his welfare; Śalya, seated and surrounded by the Pāṇḍavas, begins to speak.