Shloka 18
Udyoga Parva, Adhyāya 73 — Kr̥ṣṇa’s Appraisal of Bhīma’s Altered Temper and Reaffirmation of Martial Resolve
Devanagari script
अप्ययं न: कुरूणां स्याद् युगान्ते कालसम्भृत: । दुर्योधन: कुलाड्रारो जघन्य: पापपूरुष:,पूर्वोक्त (अठारह) राजाओंकी भाँति यह कुलांगार, नीच एवं पापपुरुष दुर्योधन भी इस द्वापरयुगके अन्तमें कालसे प्रेरित हो हमारे कुरुकुलके विनाशका कारण होकर उत्पन्न हुआ है
Transliteration
apy ayaṁ naḥ kurūṇāṁ syād yugānte kāla-sambhṛtaḥ | duryodhanaḥ kulāṅgāro jaghanyaḥ pāpa-pūruṣaḥ ||
Translation
ഭീമൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു—മുമ്പ് പറഞ്ഞ രാജാക്കന്മാരെപ്പോലെ ഈ ദുര്യോധനനും യുഗാന്തത്തിൽ കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ ജനിച്ചു, നമ്മുടെ കുരുവംശത്തിന്റെ നാശകാരണമാകാൻ. അവൻ കുലത്തിന്റെ അഗ്നിക്കണിക; അത്യന്തം നീചനും പാപപുരുഷനും ആകുന്നു।
Word by Word
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अयम्this (man)
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
नःof us/our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
स्यात्might be/would be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
युगान्तेat the end of the age
युगान्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुगान्त
FormMasculine, Locative, Singular
कालसम्भृतःimpelled/raised by Time
कालसम्भृतः:
TypeAdjective
Rootसम्भृत
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
कुलाड्रारःdestroyer/ruiner of the family
कुलाड्रारः:
TypeNoun
Rootकुलाड्रार
FormMasculine, Nominative, Singular
जघन्यःbase/vile
जघन्यः:
TypeAdjective
Rootजघन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पापपूरुषःsinful man/wretch
पापपूरुषः:
TypeNoun
Rootपापपूरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीम उवाच
Characters & Entities
B
BhimaD
DuryodhanaK
KurusK
Kāla (Time)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes