Shloka 81
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
मोचयेयं मृत्युपाशात् संरब्धान् कुरुसृंजयान् । पाण्डवान् धार्तराष्ट्रांक्ष सर्वां च पृथिवीमिमाम्,'ऐसा होनेपर एक-दूसरेके प्रति रोषमें भरे हुए इन कौरवों, सूंजयों, पाण्डवों और धृतराष्ट्रपुत्रोंको तथा इस सारी पृथ्वीको भी मानो मैं मौतके फंदेसे छुड़ा लूँगा'
mocayeyam mṛtyupāśāt saṃrabdhān kurusṛñjayān | pāṇḍavān dhārtarāṣṭrāṃś ca sarvāṃ ca pṛthivīm imām ||
അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ, പരസ്പര കോപത്തിൽ കത്തുന്ന ഈ കുരുക്കളെയും സൃഞ്ജയരെയും, പാണ്ഡവരെയും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രരെയും—അതുപോലെ ഈ സമസ്ത ഭൂമിയെയും—ഞാൻ മരണപാശത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unchecked anger (saṃrambha) leads communities toward collective ruin; therefore, preventing war is portrayed as an act of dharma that ‘frees’ not only individuals but the whole world from the death-snare.
In the Udyoga Parva’s pre-war diplomacy context, the narrator reports a resolve/claim that if reconciliation succeeds, the speaker would effectively save the enraged factions—Kurus, Sṛñjayas, Pāṇḍavas, and Dhṛtarāṣṭra’s sons—and even the earth itself from the catastrophe of war.