Shloka 62
अकीर्ति सर्वभूतेषु शाश्वतीं सोडधिगच्छति । जो शत्रुके कुलमें आबालवृद्ध सभी पुरुषोंका उच्छेद कर डालता है, वह वीरोचित यशसे वंचित हो जाता है। वह समस्त प्राणियोंमें सदा बनी रहनेवाली अपकीर्ति (निन्दा)-का भागी होता है || ६१ है || न हि वैराणि शाम्यन्ति दीर्घकालधृतान्यपि
akīrtiḥ sarvabhūteṣu śāśvatīṁ so 'dhigacchati | yo śatruke kule ābālavṛddhaṁ sarveṣāṁ puruṣāṇām ucchedaṁ karoti sa vīrocita-yaśasā vañcito bhavati | sa samasta-prāṇiṣu sadā sthitāyā apakīrteḥ (nindāyāḥ) bhāgī bhavati ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—അവൻ സകല ജീവികളുടെയും ഇടയിൽ ശാശ്വതമായ അപകീർത്തി നേടുന്നു. ശത്രുകുലത്തിൽ ബാലനിൽ നിന്ന് വൃദ്ധൻ വരെ എല്ലാ പുരുഷന്മാരെയും ഉച്ച്ഛേദിക്കുന്നവൻ വീരോചിതമായ യശസ്സിനെ നഷ്ടപ്പെടുത്തി, എക്കാലവും നിന്ദയുടെ പാത്രമാകുന്നു.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even in conflict, indiscriminate annihilation—especially wiping out an enemy’s entire family across generations—is condemned. Such cruelty destroys true heroic honor and brings lasting ill-fame before all beings; dharma requires restraint and proportionality in violence.
In Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Yudhiṣṭhira articulates a moral boundary for kṣatriya conduct: victory sought through total extermination of an enemy’s lineage is not valor but a source of perpetual blame, undermining the very fame warriors seek.