Shloka 16
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
पज्च नस्तात दीयमन्तां ग्रामा वा नगराणि वा | वसेम सहिता येषु मा च नो भरता नशन्,गोविन्द! मैंने धृतराष्ट्रसे यही कहा था कि तात! आप हमें अविस्थल, वृकस्थल, माकन्दी, वारणावत और अन्तिम पाँचवाँ कोई-सा भी गाँव जिसे आप देना चाहें, दे दें। इस प्रकार हमारे लिये पाँच गाँव या नगर दे दें; जिनमें हम पाँचों भाई एक साथ मिलकर रह सकें और हमारे कारण भरतवंशियोंका नाश न हो
pañca nas tāta dīyamantāṃ grāmā vā nagarāṇi vā | vase ma sahitā yeṣu mā ca no bharatā naśan, govinda |
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—പിതാവേ! ഞങ്ങൾക്ക് വെറും അഞ്ചെണ്ണം—ഗ്രാമങ്ങളായാലും നഗരങ്ങളായാലും—നൽകുക; അവയിൽ ഞങ്ങൾ അഞ്ചു സഹോദരന്മാർ ഒരുമിച്ച് സമാധാനത്തോടെ വസിക്കട്ടെ. ഗോവിന്ദാ! ഞങ്ങളാൽ ഭാരതവംശത്തിന് നാശം വരരുത്.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights restraint and dharmic conflict-avoidance: Yudhiṣṭhira asks for the bare minimum—five settlements—so that the brothers can live without triggering a catastrophic civil war. Ethical leadership is shown as prioritizing the welfare of the whole lineage over maximal personal gain.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Yudhiṣṭhira recalls/voices a conciliatory proposal to Dhṛtarāṣṭra: give the Pāṇḍavas only five villages or towns. Addressing Kṛṣṇa as Govinda, he frames the request as a means to prevent the destruction of the Bharata (Kuru) family through internecine war.