Shloka 12
Dvārakāyāṃ Sāhāyya-vibhāgaḥ (Alliance Allocation at Dvārakā) / उद्योगपर्व अध्याय ७
जागनेपर वृष्णिकुलभूषण श्रीकृष्णने पहले अर्जुनको ही देखा। मधुसूदनने उन दोनोंका यथायोग्य आदर-सत्कार करके उनसे उनके आगमनका कारण पूछा। तब दुर्योधनने भगवान् श्रीकृष्णसे हँसते हुएसे कहा-- ।। विग्रहे5स्मिन् भवान् साहां मम दातुमिहाहति | सम॑ं हि भवतः सख्यं मम चैवार्जुनेडपि च
vaishampāyana uvāca | jāgane para vṛṣṇikulabhūṣaṇaḥ śrīkṛṣṇena pūrvam arjunam eva dṛṣṭaḥ | madhusūdanena tau dvāv api yathāyogyaṃ ādara-satkāraṃ kṛtvā tayor āgamanakāraṇaṃ pṛṣṭam | tato duryodhanaḥ bhagavantaṃ śrīkṛṣṇaṃ hasann iva uvāca— || vigrahe 'smin bhavān sahāyaṃ mama dātum iha arhati | samaṃ hi bhavataḥ sakhyaṃ mama caivārjune 'pi ca ||
ഉണർന്ന ശേഷം വൃഷ്ണികുലഭൂഷണനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ആദ്യം അർജുനനെയേ കണ്ടു. മധുസൂദനൻ ഇരുവരെയും യഥോചിതമായി സ്വീകരിച്ച് ആദരിച്ചു, വരവിന്റെ കാരണമെന്തെന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ ചിരിയോടെ എന്നപോലെ ശ്രീകൃഷ്ണനോടു പറഞ്ഞു— “ഈ വരാനിരിക്കുന്ന സംഘർഷത്തിൽ നിങ്ങൾ ഇവിടെ എനിക്ക് സഹായം നൽകേണ്ടതാണ്; കാരണം നിങ്ങളുടെ സൗഹൃദം എനിക്കുമാണ്, അർജുനനുമാണ്, ഒരുപോലെ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between personal friendship and political allegiance: Duryodhana appeals to Kṛṣṇa on the basis of equal friendship, implying that fairness should translate into support. It sets up the Mahābhārata’s recurring question of how dharma is discerned when relationships, power, and impending war pull in different directions.
Kṛṣṇa wakes and first notices Arjuna, then properly receives both Arjuna and Duryodhana and asks why they have come. Duryodhana, smiling, requests Kṛṣṇa’s aid in the coming conflict, arguing that Kṛṣṇa’s friendship is the same toward him and toward Arjuna.