Shloka 7
Udyoga Parva Adhyaya 62 — Duryodhana’s Claim of Victory and Vidura’s Allegories on Discord and Risk
यदा परिकरिष्यन्ति ऐणेयानिव तन््तुना । अतरित्रानिव जले बाहुभिमामका रणे,जैसे व्याध हरिणके बच्चोंको जाल या फंदेमें फँसाकर खींचते हैं और जैसे जलका प्रवाह कर्णधाररहित नौकारोहियोंको भँवरमें डुबो देता है, उसी प्रकार जब मेरे सैनिक अपने बाहुबलसे पाण्डवोंको पीड़ित करेंगे, उस समय रथ और हाथीसवारोंसे भरी हुई मेरी विशाल वाहिनीकी ओर देखते हुए वे पाण्डव और वह श्रीकृष्ण सब अपना अहंकार त्याग देंगे
yadā parikariṣyanti aiṇeyān iva tantunā | ataritrān iva jale bāhubhir māmākā raṇe ||
ദുര്യോധനൻ പറഞ്ഞു—യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ യോദ്ധാക്കൾ തങ്ങളുടെ ബാഹുബലത്തോടെ പാണ്ഡവരെ, വലയിൽ കുടുങ്ങിയ മാൻകുട്ടികളെ വേട്ടക്കാരൻ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നതുപോലെ പിടിച്ചു വലിച്ചിഴക്കും; കൂടാതെ, കർണധാരനില്ലാത്ത തോണിയിലെ നാവികരെ ജലപ്രവാഹം ചുഴിയിൽ മുക്കുന്നതുപോലെ അവരെ കീഴടക്കും. അപ്പോൾ രഥങ്ങളും ഗജാരോഹികളും നിറഞ്ഞ എന്റെ മഹാസൈന്യത്തെ കണ്ടു ആ പാണ്ഡവരും കേശവനും തങ്ങളുടെ ദർപ്പം ഉപേക്ഷിക്കും.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how arrogance and reliance on brute force distort moral judgment: Duryodhana imagines that sheer military pressure will break the Pāṇḍavas and even humble Kṛṣṇa. In the epic’s ethical frame, such overconfidence (mada/ahaṅkāra) is a sign of adharma and a precursor to downfall.
In Udyoga Parva, as war becomes imminent, Duryodhana speaks with swagger about the coming battle. He uses vivid similes—fawns dragged by a hunter’s net and helpless boatmen overwhelmed by water—to claim that his forces will overpower the Pāṇḍavas, forcing them (and Kṛṣṇa) to abandon their pride when confronted with his massive army.