Shloka 4
Udyoga Parva, Adhyaya 52: Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Pāṇḍava Strength and the Case for Restraint
इनके सिवा जो इच्छा करते ही इन्द्र आदि देवताओंसहित इन सम्पूर्ण लोकोंको अपने वशमें कर सकते हैं, वे जगत्स्ष्टा महाबली भगवान् श्रीकृष्ण भी पाण्डवोंको विजय दिलानेका दृढ़ निश्चय कर चुके हैं ।। समस्तामर्जुनाद् विद्यां सात्यकि: क्षिप्रमाप्तवान् शैनेय: समरे स्थाता बीजवत् प्रवपठ्छरान्,शिनिके पौत्र सात्यकिने थोड़े ही समयमें अर्जुनसे उनकी सारी अस्त्रविद्या सीख ली थी। इस युद्धमें वे भी बीजकी भाँति बाणोंको बोते हुए पाण्डवपक्षकी ओरसे खड़े होंगे
eteṣāṃ vinā ye icchāmātreṇa indra-prabhṛtibhir devaiḥ saha imān sarvān lokān vaśīkartuṃ śaknuvanti, te jagat-sraṣṭā mahābalī bhagavān śrīkṛṣṇo 'pi pāṇḍavānāṃ vijayaṃ dṛḍha-niścayaṃ kṛtavān. samastām arjunād vidyāṃ sātyakiḥ kṣipram āptavān; śaineyaḥ samare sthātā bījavad pravapac charān.
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു—ഇവരെക്കൂടാതെ, വെറും സംകല്പമാത്രത്തിൽ ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരോടുകൂടി സർവ്വലോകങ്ങളെയും വശപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നവരും ഉണ്ട്; അത്തരം ജഗത്സ്രഷ്ടാവും മഹാബലവാനുമായ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനും പാണ്ഡവർക്ക് വിജയം ഉറപ്പാക്കാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. പിന്നെ, ശിനിയുടെ പൗത്രനായ ശൈനേയ സാത്യകി അല്പസമയത്തിനുള്ളിൽ അർജുനനിൽ നിന്ന് സമസ്ത അസ്ത്രവിദ്യയും കൈവരിച്ചു; ഈ യുദ്ധത്തിൽ അവനും വിത്ത് വിതയ്ക്കുന്നതുപോലെ അമ്പുകൾ ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് പാണ്ഡവപക്ഷത്ത് നിലകൊള്ളും.
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The passage underscores how decisive moral and strategic outcomes in the epic are shaped not only by human prowess but also by unwavering resolve and powerful alliances—especially the alignment of Kṛṣṇa’s will with the Pāṇḍavas. It also highlights the ethical weight of choosing sides: strength and skill (like Sātyaki’s mastery of astravidyā) become consequential when placed in service of a cause.
Dhṛtarāṣṭra reflects on the formidable support behind the Pāṇḍavas: Kṛṣṇa has firmly determined their victory, and Sātyaki—trained rapidly by Arjuna in the full range of weapon-lore—will fight for them, releasing arrows in overwhelming volleys.