Shloka 80
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
प्राग्ज्योतिषं नाम बभूव दुर्ग पुरं घोरमसुराणामसहाम् | महाबलो नरकस्तत्र भौमो जहारादित्या मणिकुण्डले शुभे
prāgjyotiṣaṃ nāma babhūva durgaṃ puraṃ ghoram asurāṇām asahām | mahābalo narakas tatra bhaumo jahārādityā maṇikuṇḍale śubhe
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—പ്രാഗ്ജ്യോതിഷം എന്നൊരു ദുർഗനഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു; അത് അസുരന്മാരുടെ ഭയങ്കര ആധാരം, ദേവന്മാർക്കും സഹിക്കാനാകാത്തത്ര ദുർജയം. അവിടെ ഭൂമിപുത്രനായ മഹാബലൻ നരകൻ വസിച്ചു; അവൻ ദേവമാതാവ് അദിതിയുടെ ദീപ്തമായ മണികുണ്ഡലങ്ങൾ കവർന്നു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how violent appropriation of what is sacred or rightfully possessed—especially from divine or venerable figures—marks adharma. Such acts of pride and theft destabilize moral order and invite corrective justice.
Sañjaya describes the fearsome stronghold Prāgjyotiṣa, ruled by the powerful Naraka (son of Earth). Naraka commits an outrage by seizing Aditi’s splendid jewel-earrings, establishing his tyrannical character and setting the background for later confrontation.