Shloka 10
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
कामक्रोधौ पारतन्त्रयं परिवादो5थ पैशुनम् | अर्थहानिर्विवादश्न मात्सर्य प्राणिपीडनम्,काम, क्रोध, पराधीनता, दूसरोंके दोष बताना, चुगली करना, धनका (दुरुपयोगसे) नाश, कलह, डाह, प्राणियोंको कष्ट पहुँचाना
kāmakrodhau pāratantryaṃ parivādo 'tha paiśunam | arthahānir vivādaś ca mātsaryaṃ prāṇipīḍanam ||
കാമവും ക്രോധവും, പരാധീനത, പരദോഷപ്രസംഗവും പൈശുന്യവും (ചാടിപ്പറച്ചിൽ), ധനനാശം, കലഹം, മാത്സര്യം, പ്രാണികളെ പീഡിപ്പിക്കൽ—ഇവയാണ് മനുഷ്യനെ ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലും ധർമ്മത്തിലും നിന്ന് അകറ്റുന്ന നാശകരമായ ദുർഗുണങ്ങൾ.
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sanatsujāta lists key moral failings—desire, anger, dependence, fault-finding, slander, wasteful loss of wealth, quarrels, envy, and harming beings—as forces that destroy self-mastery and lead one away from dharma.
In the Udyoga Parva’s Sanatsujāta discourse, the sage instructs a royal listener on ethical discipline and inner governance, identifying specific vices that undermine righteous conduct and stable rule.