Shloka 2
Sanatsujāta on Vedic Learning, Truth (Satya), and the Discipline of Dama–Tyāga–Apramāda
सनत्युजात उवाच नैतद् ब्रह्म त्वरमाणेन लभ्यं यन्मां पृच्छन्नतिहृष्यतीव । बुद्धी विलीने मनसि प्रचिन्त्या विद्या हि सा ब्रह्म॒चर्येण लभ्या,सनत्सुजातने कहा--राजन्! तुम जो मुझसे बारंबार प्रश्न करते समय अत्यन्त हर्षित हो उठते हो, सो इस प्रकार जल्दबाजी करनेसे ब्रह्मकी उपलब्धि नहीं होती। बुद्धिमें मनके लय हो जानेपर सब वृत्तियोंका विरोध करनेवाली जो स्थिति है, उसका नाम है ब्रह्मविद्या और वह ब्रह्मचर्यका पालन करनेसे ही उपलब्ध होती है
sanatsujāta uvāca: naitad brahma tvaramāṇena labhyaṃ yan māṃ pṛcchann atihṛṣyatīva | buddhau vilīne manasi pracintyā vidyā hi sā brahmacaryeṇa labhyā ||
സനത്സുജാതൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! നീ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിക്കുമ്പോൾ അത്യന്തം ആഹ്ലാദിക്കുന്നുവെങ്കിലും, ഇങ്ങനെ ത്വരയോടെ ബ്രഹ്മം ലഭ്യമാകില്ല. ആഴത്തിലുള്ള ധ്യാനചിന്തയാൽ മനസ് ബുദ്ധിയിൽ ലയിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ മാനസികവൃത്തികളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന വിജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു; അതാണ് ബ്രഹ്മവിദ്യ, അത് ബ്രഹ്മചര്യാനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെയേ ലഭ്യമാകൂ।
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Liberating knowledge of Brahman is not gained through impatience or emotional excitement; it requires disciplined self-restraint (brahmacarya) and deep contemplation in which the mind’s fluctuations subside into steady discernment (buddhi).
In the Sanatsujātīya section of Udyoga Parva, the sage Sanatsujāta instructs the king (contextually Dhṛtarāṣṭra), correcting his eager questioning and redirecting him toward inner discipline and contemplative practice as the true means to Brahma-knowledge.