Shloka 10

Sanatsujāta on Vedic Learning, Truth (Satya), and the Discipline of Dama–Tyāga–Apramāda

Devanagari script

गुरु शिष्यो नित्यमभिवादयीत स्वाध्यायमिच्छेच्छुचिरप्रमत्त: । मान॑ न कुर्यान्नादधीत रोष- मेष प्रथमो ब्रह्मचर्यस्थ पाद:,ब्रह्मचारी शिष्यको चाहिये कि वह नित्य गुरुको प्रणाम करे, बाहर-भीतरसे पवित्र हो प्रमाद छोड़कर स्वाध्यायमें मन लगावे, अभिमान न करे, मनमें क्रोधको स्थान न दे। यह ब्रह्मबचर्यका पहला चरण है

Transliteration

guruḥ śiṣyo nityam abhivādayīta svādhyāyam icchec chucir apramattaḥ | mānaṁ na kuryān nādadhīta roṣam eṣa prathamo brahmacaryastha pādaḥ ||

Translation

ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ശിഷ്യൻ നിത്യവും ഗുരുവിനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യണം; ബാഹ്യാന്തര ശുചിത്വം പാലിച്ച് അശ്രദ്ധ വിട്ട് സ്വാധ്യായത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിക്കണം. അഹങ്കാരം വളർത്തരുത്; ക്രോധത്തിന് ഹൃദയത്തിൽ ഇടം കൊടുക്കരുത്. ഇതാണ് ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ ആദ്യ പാദം.

Word by Word

• {'guruḥ': 'teacher, spiritual preceptor', 'śiṣyaḥ': 'student, disciple', 'nityam': 'always, daily', 'abhivādayīta': 'should salute, should respectfully greet', 'svādhyāya': 'self-study

• recitation/study of sacred texts (especially Veda)', 'icchet': 'should desire, should seek', 'śuciḥ': 'pure, clean (externally and internally)', 'apramattaḥ': 'not negligent

• vigilant, attentive', 'māna': 'pride, self-conceit, arrogance', 'na kuryāt': 'should not do/commit', 'na ādadhīta': 'should not place/harbor (within oneself)', 'roṣa': 'anger, wrath', 'eṣa': 'this', 'prathamaḥ': 'first', 'brahmacarya': 'student-discipline

• celibate/regulated life devoted to learning and self-control', 'pādaḥ': 'step, quarter, stage'}

Speaker

सनत्सुजात उवाच

Characters & Entities

• Sanatsujāta
• guru (teacher)
• śiṣya (student)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The first step of brahmacarya is disciplined student conduct: daily respectful salutation to the guru, purity, vigilant dedication to svādhyāya, and inner restraint—especially avoiding pride and anger.

What is happening in the narrative?

In the Udyoga Parva dialogue, Sanatsujāta instructs on dharma and inner mastery; here he outlines foundational rules for a brahmacārin (student) as part of a broader ethical teaching given amid the pre-war counsel.