Shloka 24
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
क्रोध: शोकस्तथा तृष्णा लोभ: पैशुन्यमेव च । मत्सरश्न विहिंसा च परितापस्तथारति:
krodhaḥ śokas tathā tṛṣṇā lobhaḥ paiśunyam eva ca | matsaraś ca vihiṃsā ca paritāpas tathāratiḥ ||
സനത്സുജാതൻ പറഞ്ഞു—ക്രോധം, ശോകം, തൃഷ്ണ, ലോഭം, പൈശുന്യം; മത്സരംയും ഹിംസാപ്രവണതയും; അന്തർദാഹവും അരതിയും—ഇവയാണ് മനസ്സിനെ കലുഷമാക്കി ധർമ്മാചരണത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്ന ക്ലേശങ്ങൾ.
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
The verse lists key inner and social vices—anger, grief, craving, greed, slander, envy, harmfulness, torment, and discontent—as forces that cloud judgment and undermine dharma; ethical life begins with recognizing and restraining these tendencies.
In the Sanatsujātīya section of Udyoga Parva, Sanatsujāta instructs (in a didactic dialogue) by enumerating mental afflictions and moral faults, guiding the listener toward self-mastery and right conduct amid the tensions leading to war.