Shloka 16
अध्याय ३९: विदुरेण धृतराष्ट्राय नीत्युपदेशः
Timely Counsel, Association, and Kin-Duty
अन्यो धन प्रेतगतस्य भुड्न््ते वयांसि चाग्निश्व शरीरधातून् । द्वाभ्यामयं सह गच्छत्यमुत्र पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमान:,मरे हुए मनुष्यका धन दूसरे लोग भोगते हैं, उसके शरीरकी धातुओंको पक्षी खाते हैं या आग जलाती है। यह मनुष्य पुण्य-पापसे बँधा हुआ इन्हीं दोनोंके साथ परलोकमें गमन करता है
anyo dhanaṁ pretagatasya bhuṅkte vayāṁsi cāgniś ca śarīradhātūn | dvābhyām ayaṁ saha gacchaty amutra puṇyena pāpena ca veṣṭyamānaḥ ||
മരിച്ച മനുഷ്യന്റെ ധനം മറ്റുള്ളവർ അനുഭവിക്കുന്നു; അവന്റെ ശരീരധാതുക്കൾ പക്ഷികൾ തിന്നുകയോ അഗ്നി ദഹിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. എങ്കിലും അവൻ ശൂന്യഹസ്തനായി പോകുന്നില്ല—പുണ്യവും പാപവും എന്ന ഈ രണ്ടിനാൽ ബന്ധിതനും ആവൃതനുമായി, അവയെ മാത്രം കൂട്ടാക്കി പരലോകത്തിലേക്ക് ഗമിക്കുന്നു.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Wealth and the body do not accompany a person after death; only one’s karma—merit and sin—travels with the individual to the next world. Therefore one should prioritize righteous conduct over attachment to possessions.
In Vidura’s counsel (vidura-nīti) within Udyoga Parva, he reminds the listener that death strips away external claims: others take the dead person’s wealth, the body is consumed by nature, and only the moral residue of actions (puṇya and pāpa) remains as the true companion beyond life.