Shloka 5

उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्

Devanagari script

अविक्रयं लवणं पक्‍्वमन्नं दधि क्षीरं मधु तैलं घृतं च । तिला मांसं फलमूलानि शाकं रक्त वास: सर्वगन्धा गुडाश्न,नमक, पका हुआ अन्न, दही, दूध, मधु, तेल, घी, तिल, मांस, फल, मूल, साग, लाल कपड़ा, सब प्रकारकी गन्ध और गुड़--इतनी वस्तुएँ बेचने योग्य नहीं हैं

Transliteration

avikrayaṃ lavaṇaṃ pakvam annaṃ dadhi kṣīraṃ madhu tailaṃ ghṛtaṃ ca | tilā māṃsaṃ phalamūlāni śākaṃ rakta-vāsaḥ sarva-gandhā guḍaṃ ca ||

Translation

ഉപ്പ്, പാകം ചെയ്ത അന്നം, തൈര്, പാല്‍, തേന്‍, എണ്ണ, നെയ്യ്, എള്ള്, മാംസം, ഫലവും മൂലവും, ശാകം, ചുവന്ന വസ്ത്രം, എല്ലാ തരത്തിലുള്ള സുഗന്ധവസ്തുക്കള്‍, ശര്‍ക്കര—ഇവ വില്‍പ്പനയ്ക്കു യോജ്യമല്ലെന്ന് പറയുന്നു.

Word by Word

अविक्रयम्not to be sold / unsaleable

लवणम्salt

पक्वम्cooked, ripe

अन्नम्food, cooked grain

दधिcurd, yogurt

क्षीरम्milk

मधुhoney

तैलम्oil

घृतम्ghee

चand

तिलाःsesame seeds

मांसम्meat

फलमूलानिfruits and roots

शाकम्vegetables, greens

रक्तवासःred cloth/garment

सर्वगन्धाःall kinds of perfumes/fragrances

गुडःjaggery, molasses

Speaker

विदुर उवाच

Characters & Entities

Vidura

salt

cooked food

curd

milk

honey

oil

ghee

sesame

meat

fruits

roots

vegetables/greens

red cloth

fragrances

jaggery

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes