Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्

त॑ द्रक्ष्यसि परिशभ्रष्टं तस्मात्‌ त्वमचिरादिव । ऐश्वर्यमदसम्मूढं बलिं लोकत्रयादिव,इसलिये आप शीघ्र ही उस ऐश्वर्यमदसे मूढ दुर्योधनको त्रिभुवनके साम्राज्यसे गिरे हुए बलिकी भाँति इस राज्यसे भ्रष्ट होते देखियेगा

taṁ drakṣyasi pariśabhraṣṭaṁ tasmāt tvam acirād iva | aiśvaryamada-sammūḍhaṁ baliṁ loka-trayād iva ||

അതുകൊണ്ട് അധികം വൈകാതെ ഐശ്വര്യമദത്തിൽ മയങ്ങിയ ദുര്യോധനൻ—ത്രിലോകാധിപത്യത്തിൽ നിന്ന് ബലി വീഴ്ത്തപ്പെട്ടതുപോലെ—ഈ രാജ്യത്തിൽ നിന്നും പതിക്കുന്നതു നീ കാണും.

तत्that (him/it)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
द्रक्ष्यसिyou will see
द्रक्ष्यसि:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormSimple Future (Luṭ), Second, Singular, Parasmaipada
परिशभ्रष्टम्fallen down completely / utterly ruined
परिशभ्रष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरिशभ्रष्ट (भ्रंश् + परि + श)
FormMasculine, Accusative, Singular
तस्मात्therefore / from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अचिरात्soon / before long
अचिरात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअचिर
FormAdverb
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
FormParticle (comparison)
ऐश्वर्य-मद-सम्मूढम्deluded by the pride of sovereignty
ऐश्वर्य-मद-सम्मूढम्:
Karma
TypeAdjective
Rootऐश्वर्य + मद + सम्मूढ (मुह्)
FormMasculine, Accusative, Singular
बलिम्Bali (the king)
बलिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबलि
FormMasculine, Accusative, Singular
लोक-त्रयात्from the three worlds
लोक-त्रयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootलोक + त्रय
FormNeuter, Ablative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
FormParticle (comparison)

विदुर उवाच

V
Vidura
D
Duryodhana
B
Bali
L
loka-traya (the three worlds)
R
rājya (kingdom)