Shloka 40

Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship

Devanagari script

न देवा दण्डमादाय रक्षन्ति पशुपालवत्‌ | यं तु रक्षितुमिच्छन्ति बुद्धया संविभजन्ति तम्‌,देवतालोग चरवाहोंकी तरह डंडा लेकर किसीका पहरा नहीं देते। वे जिसकी रक्षा करना चाहते हैं, उसे उत्तम बुद्धिसे युक्त कर देते हैं

Transliteration

na devā daṇḍam ādāya rakṣanti paśupālavat | yaṃ tu rakṣitum icchanti buddhyā saṃvibhajanti tam ||

Translation

ദേവന്മാർ പശുപാലകരെപ്പോലെ വടി എടുത്ത് ആരെയും കാവൽ നിൽക്കുകയില്ല. ആരെ രക്ഷിക്കണമെന്നു അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അവർക്കു വിവേചനബുദ്ധി നൽകുന്നു—അതിനാൽ ശരിയായ വിധിനിർണ്ണയത്തോടെ അവർ സ്വയം തന്നെ രക്ഷിക്കുന്നു.

Word by Word

नnot

देवाःthe gods

दण्डम्a staff, rod

आदायhaving taken (up)

रक्षन्तिprotect

पशुपालवत्like a cattle-herd

यम्whom

तुbut, indeed

रक्षितुम्to protect

इच्छन्तिwish, desire

बुद्ध्याby/with intelligence

संविभजन्तिendow, apportion, bestow

तम्him

Speaker

विदुर उवाच

Characters & Entities

Vidura

the gods (devāḥ)

daṇḍa (staff/rod)

paśupāla (herdsman)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes