उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
“अब तो राज्य प्राप्त ही हो गया'--ऐसा समझ-कर अनुचित बर्ताव नहीं करना चाहिये। उद्ण्डता सम्पत्तिको उसी प्रकार नष्ट कर देती है, जैसे सुन्दर रूपको बुढ़ापा ।। भक्ष्योत्तमप्रतिच्छन्न॑ मत्स्यो बडिशमायसम् | लोभाभिपाती ग्रसते नानुबन्धमवेक्षते,जैसे मछली बढ़िया खाद्य वस्तुसे ढकी हुई लोहेकी काँटीको लोभमें पड़कर निगल जाती है, उससे होनेवाले परिणामपर विचार नहीं करती (अतएव मर जाती है)
vidura uvāca | bhakṣyottama-praticchannaṁ matsyo baḍiśam āyasam | lobhābhipātī grasate nānubandham avekṣate ||
‘ഇപ്പോൾ രാജ്യം ഉറപ്പായി’ എന്ന ധാരണയിൽ അനുചിതമായി പെരുമാറരുത്. അഹങ്കാരോന്മത്തമായ അവിനയം സമൃദ്ധിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു; വാർദ്ധക്യം സൗന്ദര്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. ഉത്തമമായ ഇരകൊണ്ട് മറച്ച ഇരുമ്പ് കൊളുത്ത് മത്സ്യം ലാഭലോഭത്തിൽ വിഴുങ്ങി ഫലിതം നോക്കാത്തതുപോലെ, ലാഭത്തിൽ അന്ധനായ മനുഷ്യൻ പിന്നീടുണ്ടാകുന്ന അനർത്ഥം ചിന്തിക്കാതെ നാശത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞുചേരുന്നു।
विदुर उवाच