Shloka 96
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
अष्टाविमानि हर्षस्य नवनीतानि भारत | वर्तमानानि दृश्यन्ते तान्येव स्वसुखान्यपि,भारत! मित्रोंसे समागम, अधिक धनकी प्राप्ति, पुत्रका आलिंगन, मैथुनमें संलग्न होना, समयपर प्रिय वचन बोलना, अपने वर्गके लोगोंमें उन्नति, अभीष्ट वस्तुकी प्राप्ति और जनसमाजमें सम्मान--ये आठ हर्षके सार दिखायी देते हैं और ये ही अपने लौकिक सुखके भी साधन होते हैं
aṣṭāv imāni harṣasya navanītāni bhārata | vartamānāni dṛśyante tāny eva svasukhāny api bhārata ||
ഹേ ഭാരതാ! ഹർഷത്തിന്റെ ‘നവനീതം’പോലെയുള്ള എട്ട് സാരങ്ങൾ ഈ ലോകത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി കാണപ്പെടുന്നു; അവ തന്നെയാണ് ലൗകികസുഖത്തിന്റെയും ഉപായങ്ങൾ.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura identifies eight commonly observed sources of joy and notes that they also function as practical means to worldly happiness—highlighting how social bonds, family affection, measured pleasure, timely kind speech, and public esteem shape human well-being.
In the Udyoga Parva, Vidura is counseling the Kuru elder (addressed as ‘Bhārata’) with ethical and pragmatic reflections; here he lists the principal worldly factors that people experience as the ‘essence’ of joy.