Shloka 93
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
अष्टौ पूर्वनिमित्तानि नरस्य विनशिष्यत: । ब्राह्मणान् प्रथम द्वेष्टि ब्राह्मणैश्व विरुध्यते,विनाशके मुखमें पड़नेवाले मनुष्यके आठ पूर्वचिह्न हैं--प्रथम तो वह ब्राह्मणोंसे द्वेष करता है, फिर उनके विरोधका पात्र बनता है, ब्राह्मणोंका धन हड़प लेता है, उनको मारना चाहता है, ब्राह्मणोंकी निन्दामें आनन्द मानता है, उनकी प्रशंसा सुनना नहीं चाहता, यज्ञ- यागादिमें उनका स्मरण नहीं करता तथा कुछ माँगनेपर उनमें दोष निकालने लगता है। इन सब दोषोंको बुद्धिमान् मनुष्य समझे और समझकर त्याग दे
aṣṭau pūrvanimittāni narasya vinaśiṣyataḥ | brāhmaṇān prathamaṃ dveṣṭi brāhmaṇaiś ca virudhyate ||
നാശത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന മനുഷ്യനിൽ എട്ട് മുൻലക്ഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു—ആദ്യമായി അവൻ ബ്രാഹ്മണരെ ദ്വേഷിക്കുന്നു; പിന്നെ ബ്രാഹ്മണരോടു തുറന്ന വിരോധത്തിലാകുന്നു.
विदुर उवाच
Educational Q&A
The earliest warning sign of impending ruin is hatred and opposition toward brāhmaṇas—symbolizing rejection of moral counsel, learning, and restraint. Such hostility marks the beginning of a broader collapse of dharma that leads to self-destruction.
In Udyoga Parva, Vidura delivers ethical counsel (nīti) during the tense pre-war negotiations. Here he lists foretokens of a person’s downfall, beginning with animosity toward brāhmaṇas, as a cautionary diagnosis of moral decay.