Shloka 57
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
द्वावेव न विराजेते विपरीतेन कर्मणा । गृहस्थश्व निरारम्भ: कार्यवांश्वैव भिक्षुक:
dvāv eva na virājete viparītena karmaṇā | gṛhasthaś ca nirārambhaḥ kāryavāṁś caiva bhikṣukaḥ ||
വിദുരൻ പറഞ്ഞു—സ്വധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ രണ്ടുപേർ മാത്രമാണ് ശോഭിക്കാത്തത്: ശ്രമമില്ലാത്ത ഗൃഹസ്ഥൻ, ലോകകാര്യങ്ങളിൽ തിരക്കുള്ള ഭിക്ഷു. ആശ്രമധർമ്മം മറിച്ചുനടന്നാൽ ഇരുവരുടെയും മാനം ക്ഷയിക്കുന്നു।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Dignity and moral effectiveness arise when one performs the duties appropriate to one’s station: the householder should responsibly initiate and sustain productive work, while the mendicant should remain free from worldly busyness. Reversing these roles undermines both.
In Vidura’s counsel (Vidura-nīti) during the Udyoga Parva, he instructs the Kuru court on ethical governance and personal conduct. Here he highlights how social and spiritual roles lose their value when their defining disciplines are abandoned.