Shloka 9
Udyoga-parva Adhyāya 30: Sañjaya’s Departure and Yudhiṣṭhira’s Commission of Greetings
अभिवाद्य च वक्तव्यस्ततो5स्माकं पितामह: । भवता शन््तनोर्वशो निमग्न: पुनरुद्धृत:,इसी तरह भरतवंशियोंके पितामह शान्तनुनन्दन भीष्मजीको भी मेरा नाम लेते हुए सिर झुकाकर प्रणाम करना और प्रणामके पश्चात् हमारे उन पितामहसे इस प्रकार कहना -- दादाजी! आपने शान्तनुके डूबते हुए वंशका पुनरुद्धार किया था। अब फिर अपनी बुद्धिसे विचार करके कोई ऐसा काम कीजिये, जिससे आपके सभी पौत्र परस्पर प्रेमपूर्वक जीवन बिता सकें”
abhivādya ca vaktavyas tato 'smākaṁ pitāmahaḥ | bhavatā śāntanor vaṁśo nimagnaḥ punar uddhṛtaḥ ||
അതിനുശേഷം നമ്മുടെ പിതാമഹനെ എന്റെ പേര് പറഞ്ഞ് തലകുനിച്ച് പ്രണാമം ചെയ്ത്, പ്രണാമത്തിനു ശേഷം ഇങ്ങനെ പറയുക— “താതാ! ശന്തനുവിന്റെ വംശം താഴ്ചയിൽ മുങ്ങിയപ്പോൾ നിങ്ങൾ അതിനെ വീണ്ടും ഉയർത്തി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. ഇനി വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ വിവേകത്തോടെ ആലോചിച്ച്, നിങ്ങളുടെ എല്ലാ പൗത്രന്മാരും പരസ്പരം സ്നേഹത്തോടെ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുവാൻ വഴിയൊരുക്കുക.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Respectful speech and moral persuasion should be used to avert conflict: Yudhiṣṭhira urges honoring elders and appealing to Bhīṣma’s past merit and responsibility to restore harmony among the grandsons, prioritizing familial concord over escalation.
In the pre-war negotiations of the Udyoga Parva, Yudhiṣṭhira instructs a messenger to salute Bhīṣma and remind him that he once saved Śāntanu’s lineage; he is now asked to employ his wisdom again to bring the Kuru cousins to live in mutual affection.