Shloka 12
अध्याय २९ — वासुदेव–संजय संवादः
Karma, Varṇa-Dharma, and the Ethics of Governance
आचार्य इष्टो नयगो विधेयो वेदानभीप्सन् ब्रह्मचर्य चचार । योअस्त्रं चतुष्पात् पुनरेव चक्रे द्रोण: प्रसन्नोडभिवाद्यस्त्ववासौ
yudhiṣṭhira uvāca |
ācārya iṣṭo nayago vidheyo vedānbhīpsan brahmacaryaṃ cacāra |
yo 'straṃ catuṣpāt punar eva cakre droṇaḥ prasanno 'bhivādyas tv avāsau ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—നമ്മുടെ പ്രിയനും നയജ്ഞനും വിനീതനും സദാ പ്രസന്നചിത്തനുമായ ആചാര്യ ദ്രോണൻ, വേദങ്ങൾ കൈവശമാക്കാൻ ആദ്യം ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിച്ചു. തുടർന്ന് മന്ത്രം, ഉപചാരം, പ്രയോഗം, സംഹാരം എന്ന നാലു പാദങ്ങളാൽ സമ്പൂർണ്ണമായ അസ്ത്രവിദ്യ അദ്ദേഹം പഠിച്ച് ക്രമപ്പെടുത്തി. ആ ആചാര്യ ദ്രോണനും നമ്മുടെ അഭിവാദ്യനാണ്; അദ്ദേഹത്തോടും എന്റെ പ്രണാമം അറിയിക്കണം.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even on the brink of conflict, dharma requires honoring one’s teacher. Yudhiṣṭhira highlights that true authority in learning and warfare rests on prior discipline (brahmacarya), mastery of sacred knowledge (Vedas), and a composed, ethical character—therefore the guru remains worthy of reverence regardless of political alignment.
In the Udyoga Parva’s pre-war diplomacy, Yudhiṣṭhira instructs that respectful salutations be conveyed to Droṇa. He recalls Droṇa’s student-discipline and his complete training in weapon-science, emphasizing the Pāṇḍavas’ continued reverence for their preceptor even as war approaches.