Shloka 5
अध्याय २६ — युद्ध-निन्दा, काम-दोष, तथा धार्तराष्ट्र-नीति-विश्लेषण
War-aversion, Desire as a Policy Fault, and Analysis of Dhṛtarāṣṭra’s Governance
निबन्धनी हार्थतृष्णेह पार्थ तामिच्छतां बाध्यते धर्म एव । धर्म तु यः प्रवृणीते स बुद्ध: कामे गृध्नो हीयते<र्थानुरोधात्
sañjaya uvāca | nibandhanī hārthatṛṣṇeha pārtha tām icchatāṃ bādhyate dharma eva | dharmaṃ tu yaḥ pravṛṇīte sa buddhaḥ kāme gṛdhno hīyate 'rthānurodhāt |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പാർഥാ! ഈ ലോകത്തിൽ ധനതൃഷ്ണ തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ബന്ധനം. അതിനെ പിന്തുടരുന്നവരുടെ ധർമ്മം തന്നെ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു ക്ഷയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ധർമ്മത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവൻ തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ബുദ്ധിമാൻ; ഭോഗലോഭി ലാഭാസക്തിയാൽ നീതിനിഷ്ഠയിൽ നിന്ന് വീഴുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
Craving for wealth is portrayed as a primary cause of bondage: it suppresses dharma. True wisdom lies in choosing dharma over material gain and pleasure, because greed for enjoyment—driven by concern for profit—leads to moral decline.
Sanjaya addresses Partha (Arjuna) with a reflective moral observation relevant to the impending conflict: he frames the ethical danger of letting the pursuit of wealth and pleasure override righteous conduct, underscoring the need to prioritize dharma amid political and personal pressures.