Shloka 8
Udyoga Parva, Adhyaya 2 — Baladeva’s Counsel on Peace, Restitution, and Court Protocol
सर्वास्ववस्थासु च ते न कोप्या ग्रस््तो हि सो5र्थोबलमश्रितैस्तै: | प्रियाभ्युपेतस्य युधिष्ठटिरस्य द्यूते प्रसक्तस्य हृतं च राज्यम्,किसी भी दशामें कौरवोंको उत्तेजित या कुपित नहीं करना चाहिये, क्योंकि उन्होंने बलवान् होकर ही पाण्डवोंके राज्यपर अधिकार जमाया है। (युधिष्ठिर भी सर्वथा निर्दोष नहीं हैं, क्योंकि) ये जूएको प्रिय मानकर उसमें आसक्त हो गये थे। तभी इनके राज्यका अपहरण हुआ है
sarvāsv avasthāsu ca te na kopyā grasto hi so 'rthabalam āśritais taiḥ | priyābhyupetasya yudhiṣṭhirasya dyūte prasaktasya hṛtaṃ ca rājyam ||
ബലരാമൻ പറഞ്ഞു— ഏതു സാഹചര്യത്തിലും കൗരവരെ പ്രകോപിപ്പിക്കുകയോ കോപിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്; കാരണം അവർ സ്വന്തം ബലവും വിഭവങ്ങളും ആശ്രയിച്ചാണ് അധികാരം പിടിച്ചിരിക്കുന്നത്. യുധിഷ്ഠിരനും പൂർണ്ണമായി നിർദോഷനല്ല—ചൂതിനെ പ്രിയമായി കരുതി അതിൽ ആസക്തനായതിനാലാണ് പാശക്രീഡയിൽ അവന്റെ രാജ്യം അപഹരിക്കപ്പെട്ടത്।
बलदेव उवाच
Educational Q&A
The verse advises political and ethical restraint: do not needlessly provoke a powerful opponent, and recognize that misfortune can arise from one’s own lapses—here, Yudhiṣṭhira’s attachment to gambling is acknowledged as a contributing cause to the loss of the kingdom.
Balarāma comments on the background of the conflict: the Kauravas hold the kingdom through strength and resources, and he notes that Yudhiṣṭhira’s involvement in the dice-game (dyūta) led to the kingdom being taken away, implying shared responsibility alongside Kaurava aggression.