Shloka 126
Udyoga Parva, Adhyaya 2 — Baladeva’s Counsel on Peace, Restitution, and Court Protocol
तथा हि शक्यो धृतराष्ट्रपुत्र: स्वार्थे नियोक्तुं पुरुषेण तेन । इसलिये जो दूत यहाँसे भेजा जाय, वह धृतराष्ट्रको प्रणाम करके अत्यन्त विनयके साथ सामनीतियुक्त वचन कहे। ऐसा करनेसे ही धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनको वह पुरुष अपने प्रयोजनकी सिद्धिमें लगा सकता है
tathā hi śakyo dhṛtarāṣṭraputraḥ svārthe niyoktuṃ puruṣeṇa tena | tasmād yo dūta iha preṣyeta sa dhṛtarāṣṭraṃ praṇamya atyanta-vinayena sāmnīti-yuktaṃ vacanaṃ brūyāt | evaṃ kṛte sa puruṣo dhṛtarāṣṭraputraṃ duryodhanaṃ svaprayojana-siddhau niyojayituṃ śaknoti ||
കാരണം ആ മനുഷ്യന് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ തന്റെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്ക് അനുകൂലമായ വഴിയിൽ നിയോഗിക്കാൻ കഴിയും. അതിനാൽ ഇവിടെ നിന്ന് അയക്കുന്ന ദൂതൻ ആദ്യം ധൃതരാഷ്ട്രനെ പ്രണാമം ചെയ്ത്, പിന്നെ അത്യന്തം വിനയത്തോടെ സാമനീതിയിലും നയബുദ്ധിയിലും അധിഷ്ഠിതമായ വാക്കുകൾ പറയണം. അങ്ങനെ ചെയ്താലേ ആ ദൂതന് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ദുര്യോധനനെ അഭിപ്രേത ലക്ഷ്യസിദ്ധിയിലേക്കു തിരിക്കാനാവൂ.
बलदेव उवाच
Educational Q&A
Effective persuasion in a tense political situation requires respectful protocol and conciliatory, policy-informed speech; humility and sāman (conciliation) are presented as the most workable means to influence an obstinate power-holder.
Baladeva explains how an envoy should be chosen and how he should speak at the Kuru court: first honor Dhṛtarāṣṭra, then address matters with deep humility and conciliatory strategy so that Duryodhana may be steered toward the desired outcome.