Shloka 2
सेनासमागमः — The Convergence of Armies
वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर सात्वतवंशके महारथी वीर युयुधान (सात्यकि) विशाल चतुरंगिणी सेना साथ लेकर युधिष्ठिरके पास आये ।। तस्य योधा महावीर्या नानादेशसमागता: । नानाप्रहरणा वीरा: शोभयाज्चक्रिरे बलम्,उनके सैनिक बड़े पराक्रमी वीर थे। विभिन्न देशोंसे उनका आगमन हुआ था। वे भाँति- भाँतिके अस्त्र-शस्त्र लिये उस सेनाकी शोभा बढ़ा रहे थे
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! tadanantaraṃ sātvata-vaṃśake mahārathī vīraḥ yuyudhānaḥ (sātyakiḥ) viśālāṃ caturaṅgiṇīṃ senāṃ sārdhaṃ nītvā yudhiṣṭhirasya samīpam ājagāma. tasya yodhā mahāvīryā nānādeśa-samāgatāḥ; nānā-praharaṇā vīrāḥ balaṃ śobhayāṃ cakrire.
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ജനമേജയാ! തുടർന്ന് സാത്വതവംശത്തിലെ മഹാരഥനായ വീരൻ യുയുധാനൻ (സാത്യകി) വിശാലമായ ചതുരംഗിണീ സേനയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുക്കൽ വന്നു. അവന്റെ യോദ്ധാക്കൾ മഹാവീര്യശാലികൾ; പല ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുമെത്തിയവർ; നാനാവിധ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചു അവർ ആ സേനയുടെ ശോഭയും ബലവും വർധിപ്പിച്ചു.
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic solidarity: in a time of impending conflict, righteous leadership is strengthened not merely by numbers but by committed allies and disciplined forces. The gathering of warriors from many lands suggests that support for a cause can transcend regional identity when bound by loyalty and shared duty.
After preceding events, Sātyaki (Yuyudhāna), a leading Sātvata hero, comes to Yudhiṣṭhira with a large fourfold army. His troops—valiant, drawn from diverse regions, and equipped with varied weapons—add to the splendor and strength of the Pāṇḍava camp.