Shloka 22
Bhīṣma’s Recollection of the Duel: Charioteer’s Fall, Brahmin Protection, and Portents after Rāma’s Collapse
ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसे । इदमन्तरमित्येवं मोक्तुकामो5स्मि भारत
tato hāhākṛte loke sadevāsurarākṣase | idam antaram ity evaṁ moktukāmo 'smi bhārata ||
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഉൾപ്പെടെ സർവ്വലോകത്തും ഹാഹാകാരം പടർന്നു. ഹേ ഭാരതാ! “ഇതുതന്നെ യുക്തമായ അവസരം” എന്നു കരുതി, ഈ ക്ഷണിക ഇടവേള പിടിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാൻ (ചെയ്യേണ്ടത് വ്യക്തമാക്കാൻ) ഒരുങ്ങുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In a moment of universal turmoil, Bhīṣma emphasizes the ethical urgency of using a rare ‘interval’—a brief opening before irreversible harm—to speak and act according to dharma.
Bhīṣma, addressing a Bharata prince (commonly Dhṛtarāṣṭra in this context), notes that the world is in an uproar and declares his intention to use the intervening moment to deliver counsel—implying a last chance to avert or mitigate impending catastrophe.