Shloka 1
अम्बोपाख्याने तापसानां विचारः तथा होत्रवाहनस्य उपदेशः
Ambā among ascetics; Hotravāhana directs her to Paraśurāma
इस प्रकार श्रीमहाभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत अमग्बोपाख्यानपर्वमें अग्बावाक्यविषयक एक सौ चौहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १७४ ॥/ जज बक। अफि्--"ऋाझ पजञज्चसप्तत्याधेकशततमो< ध्याय: अम्बाका शाल्वके यहाँ जाना और उससे परित्यक्त होकर तापसोंके आश्रममें आना, वहाँ शैखावत्य और अम्बाका संवाद भीष्म उवाच ततो<हं समनुज्ञाप्य कालीं गन्धवतीं तदा । मन्सत्रिण श्चर्विजश्चैव तथैव च पुरोहितान्
bhīṣma uvāca | tato 'haṃ samanujñāpya kālīṃ gandhavatīṃ tadā | mantriṇaś ca dvijān caiva tathaiva ca purohitān |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഞാൻ കാളി (ഗന്ധവതി) യിൽ നിന്ന് വിധിപൂർവ്വം അനുവാദം വാങ്ങി, മന്ത്രിമാരോടും ബ്രാഹ്മണരോടും അതുപോലെ പുരോഹിതരോടും കൂടി വിട വാങ്ങി.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic procedure: even a powerful warrior like Bhishma acts through respectful leave-taking and consultation with legitimate authorities (elder/queen-mother, ministers, Brahmins, and priests). Ethical action is shown as disciplined, socially accountable, and aligned with established roles.
Bhishma narrates that he formally takes leave of Satyavatī (called Kālī/Gandhavatī) and also of the court’s ministers, Brahmins, and royal priests—marking a transition to the next step in his account within the Amba-related episode.