Shloka 1
अपन प्रात छा अ-काज जा (अम्बोपाख्यानपर्व) त्रिसप्तत्यधिकशततमो< ध्याय: अम्बोपाख्यानका आरम्भ--भीष्मजीके द्वारा काशिराजकी कन्याओंका अपहरण दुर्योधन उवाच किमर्थ भरतश्रेष्ठ नैव हनन्या: शिखण्डिनम् । उद्यतेषुमथो दृष्टवा समरेष्वाततायिनम्,दुर्योधनने पूछा--भरतश्रेष्ठत जब शिखण्डी धनुष-बाण उठाये समरमें आततायीकी भाँति आपको मारने आयेगा, उस समय उसे इस रूपमें देखकर भी आप क्यों नहीं मारेंगे?
duryodhana uvāca | kimarthaṁ bharataśreṣṭha naiva hanyāḥ śikhaṇḍinam | udyateṣum atho dṛṣṭvā samareṣv ātatāyinam ||
ദുര്യോധനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ശിഖണ്ഡി ആയുധങ്ങൾ ഉയർത്തി യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആക്രമകനായി നിന്നെ വധിക്കാനായി മുന്നേറുന്നതു കണ്ടിട്ടും, നീ അവനെ എന്തുകൊണ്ട് വധിക്കുകയില്ല?
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic conflict: battlefield duty to neutralize an aggressor versus adherence to a personal vow and ethical restraint. It points to how vows, past actions, and moral commitments can constrain even a great warrior’s choices in war.
Duryodhana challenges Bhīṣma, asking why he would refrain from killing Śikhaṇḍin even if Śikhaṇḍin advances with raised weapons like a deadly attacker. This question leads into the Amba-upākhyāna background explaining Bhīṣma’s stance toward Śikhaṇḍin.