Shloka 1
Amba’s Disclosure of Prior Choice (Śālva) and Appeal to Bhīṣma — Chapter 171
Devanagari script
अत-४-छका+ द्विसप्तत्याधेकशततमो< ध्याय: भीष्मका पाण्डवपक्षके अतिरथी वीरोंका वर्णन करते हुए शिखण्डी और पाण्डवोंका वध न करनेका कथन भीष्म उवाच रोचमानो महाराज पाण्डवानां महारथ: । योत्स्यते5मरवत् संख्ये परसैन्येषु भारत,भीष्मजी कहते हैं--महाराज! भारत! पाण्डवपक्षमें राजा रोचमान महारथी हैं। वे युद्धमें शत्रुसेनाके साथ देवताओंके समान पराक्रम दिखाते हुए युद्ध करेंगे
Transliteration
Bhīṣma uvāca | Rocamāno mahārāja pāṇḍavānāṁ mahārathaḥ | yotsyate ’maravat saṅkhye parasainyeṣu Bhārata ||
Translation
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാ, ഹേ ഭാരതാ! പാണ്ഡവപക്ഷത്ത് റോചമാനൻ എന്ന രാജാവ് മഹാരഥനാണ്. അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുസൈന്യങ്ങളുടെ നടുവിൽ ദേവന്മാരെപ്പോലെ പരാക്രമം പ്രകടിപ്പിച്ച് പോരാടും।
Word by Word
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
रोचमानःRochamana (name of a king/warrior)
रोचमानः:
Karta
TypeNoun
Rootरोचमान
FormMasculine, Nominative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
पाण्डवानाम्of the Pandavas
पाण्डवानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
महारथःa great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
योत्स्यतेwill fight
योत्स्यते:
TypeVerb
Rootयुध्
FormFuture (Lृट्), 3rd, Singular, Atmanepada
अमरवत्like the immortals (gods)
अमरवत्:
TypeIndeclinable
Rootअमरवत्
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
परसैन्येषुamong the enemy forces
परसैन्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपरसैन्य
FormNeuter, Locative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaR
RocamānaP
Pāṇḍavāḥ (the Pandavas)B
Bhārata (epithet/address)M
Mahārāja (the king addressed, i.e., Dhṛtarāṣṭra in context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes