Shloka 66
Bhīṣma’s Appraisal of Pāṇḍava-Alliance Warriors (Śikhaṇḍin, Dhṛṣṭadyumna, and Allied Kings)
रुद्रवत् प्रचरिष्यन्ति तत्र मे नास्ति संशय: । ये चारों भाई महान् क्लेशोंका स्मरण करके तुम्हारी सेनामें घुसकर रुद्रदेवके समान संहार करते हुए विचरेंगे; इस विषयमें मुझे संशय नहीं है
rudravat pracariṣyanti tatra me nāsti saṁśayaḥ | ye cāraḥ bhrātaraḥ mahān kleśān smaraṇaṁ kṛtvā tava senāṁ praviśya rudradeva-samāḥ saṁhāraṁ kurvantaḥ vicarīṣyanti; asmin viṣaye me saṁśayo nāsti |
അവർ അവിടെ രുദ്രനെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കും—ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല. ആ നാലു സഹോദരന്മാർ തങ്ങൾ അനുഭവിച്ച മഹാക്ലേശങ്ങൾ ഓർത്തുകൊണ്ട് നിന്റെ സൈന്യത്തിലേക്ക് കുതിച്ചുകയറി, രുദ്രദേവനെപ്പോലെ സംഹാരം നടത്തിക്കൊണ്ട് സഞ്ചരിക്കും; ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്ക് യാതൊരു അനിശ്ചയവും ഇല്ല.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral psychology of warriors: remembered suffering hardens resolve and fuels decisive action. Bhīṣma’s certainty also highlights the Mahābhārata theme that accumulated injustice and hardship can culminate in overwhelming, almost ‘divine’ force on the battlefield.
Bhīṣma is warning/predicting that four brothers—driven by the memory of their great hardships—will break into the opposing army and wreak havoc, moving through it with the destructive intensity associated with Rudra.