Shloka 15
तेजोवधमिमं कुर्याद् विभेदयिषुराहवे । यथा त्वं गुणविद्वेषादपरागं चिकीर्षसि,“तुम कौरवोंका सदा अहित करते हो; परंतु राजा दुर्योधन इस बातको नहीं समझते हैं। तुम मेरे गुणोंके प्रति द्वेष रखनेके कारण जिस प्रकार राजाओंकी मुझपर विरक्ति कराना चाहते हो, वैसा प्रयत्न तुम्हारे सिवा दूसरा कौन कर सकता है? इस समय युद्धका अवसर उपस्थित है और समान श्रेणीके उदारचरित राजा एकत्र हुए हैं; ऐसे अवसरपर आपसमें भेद (फूट) उत्पन्न करनेकी इच्छा रखकर कौन पुरुष अपने ही पक्षके योद्धाका इस प्रकार तेज और उत्साह नष्ट करेगा?
tejovadham imaṁ kuryād vibhedayiṣur āhave | yathā tvaṁ guṇavidveṣād aparāgaṁ cikīrṣasi ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—യുദ്ധത്തിനിടയിൽ ഭേദം വിതയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് സ്വന്തം പക്ഷത്തിലെ യോദ്ധാവിന്റെ തേജസ്സിനെ ഇങ്ങനെ നശിപ്പിക്കുന്നത് ആര് ചെയ്യും? എന്റെ ഗുണങ്ങളെ ദ്വേഷിച്ച് രാജാക്കന്മാരെ എന്നിൽ നിന്ന് വിരക്തരാക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ, യുദ്ധാവസരം വന്ന ഈ വേളയിൽ—സമസ്ഥാനമുള്ള ഉദാരരാജാക്കന്മാർ കൂടിയിരിക്കെ—നീ പിളർപ്പ് സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even amid conflict, undermining one’s own side through envy-driven factionalism is ethically blameworthy; true leadership preserves unity and morale rather than sabotaging allies for personal animus.
Bhīṣma rebukes a divisive interlocutor, accusing him of trying to alienate allied kings from Bhīṣma out of jealousy of Bhīṣma’s virtues, and condemns the attempt to weaken a comrade’s martial spirit at the very moment when battle is imminent and kings have assembled.