Shloka 15
रथसंख्यां तु कार्त्स्न्येन परेषामात्मनस्तथा । तथैवातिरथानां च वेत्तुमिच्छामि कौरव,कुरुनन्दन! आप शत्रुओंके तथा अपने पक्षके रथियों और अतिरथियोंकी संख्याको पूर्णरूपसे जानते हैं, अतः मैं भी आपसे इस विषयकी जानकारी प्राप्त करना चाहता हूँ; क्योंकि पितामह शत्रुपक्ष तथा अपने पक्षकी सभी बातोंके ज्ञानमें निपुण हैं, अत: मैं इन सब राजाओंके साथ आपके मुहसे इस विषयको सुनना चाहता हूँ
rathasaṅkhyāṃ tu kārtsnyena pareṣām ātmanas tathā | tathaivātirathānāṃ ca vettum icchāmi kaurava, kurunandana!
ഹേ കൗരവാ, കുരുനന്ദനാ! ശത്രുപക്ഷത്തെയും നമ്മുടെ പക്ഷത്തെയും രഥികളുടെ എണ്ണം, അതുപോലെ അതിരഥികളുടെ എണ്ണവും നീ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു; അതിനാൽ ഈ കാര്യം ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of informed counsel in governance and war: a leader seeks authoritative knowledge (counts of rathas and atirathas) before acting, implying that decisions affecting many lives should be grounded in accurate assessment rather than impulse.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Duryodhana addresses a senior Kaurava figure and requests a complete accounting of the chariot-warriors and elite fighters on both sides, wanting this strategic appraisal stated openly before the assembled kings.