Shloka 43

भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength

Devanagari script

पश्य त्वं मां रणे राजन्‌ कुर्वाणं कर्म दारुणम्‌ । यस्य वीर्य समासाद्य मन्यसे विजयं युधि,तमहं पातयिष्यामि रथात्‌ तव पितामहम्‌ । “राजन! तुम संग्राममें मुझे भयानक कर्म करते हुए देखना। जिसके पराक्रमका भरोसा करके तुम युद्धमें अपनी विजय हुई मानते हो, तुम्हारे उस पितामहको मैं रथसे मार गिराऊँगा

Transliteration

paśya tvaṁ māṁ raṇe rājan kurvāṇaṁ karma dāruṇam | yasya vīrya-samāsādya manyase vijayaṁ yudhi, tam ahaṁ pātayiṣyāmi rathāt tava pitāmaham ||

Translation

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ ഭയാനകമായ കര്‍മ്മം ചെയ്യുന്നതു കാണുക. ആരുടെ വീര്യത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നീ യുദ്ധവിജയം കരുതുന്നതോ, ആ നിന്റെ പിതാമഹനെ ഞാൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴ്ത്തും.

Word by Word

पश्यsee, behold

त्वम्you

माम्me

रणेin battle

राजन्O king

कुर्वाणम्doing, performing

कर्मdeed, act

दारुणम्terrible, dreadful

यस्यwhose

वीर्यम्valor, prowess

समासाद्यhaving relied on / having approached

मन्यसेyou think, you consider

विजयम्victory

युधिin battle, in war

तम्him, that (one)

अहम्I

पातयिष्यामिI will cause to fall, I will throw down

रथात्from the chariot

तवyour

पितामहम्grandfather (paternal), grandsire

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

King (Dhṛtarāṣṭra, implied by address rājan in Sañjaya’s narration)

pitāmaha (the grandsire; contextually Bhīṣma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes