Shloka 5
Ulūka’s Provocative Envoy-Speech in the Pāṇḍava Camp
Ulūka-dūta-vākya
Devanagari script
तथापि निकृतिप्रज्ं पुत्र दुर्दूतदेविनम् । न शवक््नोमि नियमन्तुं वा कर्तु वा हितमात्मन:,“मैं तो समझता हूँ” दैव ही प्रबल है। उसके सामने पुरुषार्थ व्यर्थ है; क्योंकि मैं युद्धके दोषोंको अच्छी तरह जानता हूँ। वे दोष भयंकर संहार उपस्थित करनेवाले हैं, इस बातको भी समझता हूँ, तथापि ठगवि द्याके पण्डित तथा कपटटद्यूत करनेवाले अपने पुत्रको न तो रोक सकता हूँ और न अपना हित-साधन ही कर सकता हूँ
Transliteration
tathāpi nikṛtiprajñaṃ putra durdūtadevinam | na śaknomi niyamantuṃ vā kartuṃ vā hitam ātmanaḥ ||
Translation
“എങ്കിലും വഞ്ചനയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളതും ദുഷ്ട ദ്യൂതത്തിൽ ആസക്തനുമായ എന്റെ പുത്രനെ ഞാൻ നിയന്ത്രിക്കാനാവുന്നില്ല; എന്റെ യഥാർത്ഥ ഹിതവും നേടാനാവുന്നില്ല.”
Word by Word
तथापिeven so, nevertheless
तथापि:
TypeIndeclinable
Rootतथा + अपि
निकृतिप्रज्ञम्one whose intellect is bent on deceit
निकृतिप्रज्ञम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिकृति-प्रज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
दुर्द्यूतदेविनम्one addicted to/enslaved by evil gambling
दुर्द्यूतदेविनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुर्-द्यूत-देविन्
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शक्नोमिI am able
शक्नोमि:
TypeVerb
Rootशक्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
नियमन्तुम्to restrain
नियमन्तुम्:
TypeVerb
Rootनि + यम्
FormInfinitive (tumun)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormInfinitive (tumun)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
हितम्welfare, benefit
हितम्:
Karma
TypeNoun
Rootहित
FormNeuter, Accusative, Singular
आत्मनःof myself
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
son (putra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes