Shloka 50
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
तेषां प्रहषमनसां नाद: समभवन्महान् । योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां सम्प्रधावताम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! भगवान् श्रीकृष्णके ऐसा कहनेपर वे नरश्रेष्ठ पाण्डव बड़े प्रसन्न हुए। फिर तो युद्धके लिये 'सुसज्जित हो जाओ, सुसज्जित हो जाओ' ऐसा कहते हुए समस्त सैनिक बड़ी उतावलीके साथ दौड़-धूप करने लगे। उस समय प्रसन्न चित्तवाले उन वीरोंका महान् हर्षनबाद सब ओर गूँज उठा
teṣāṁ praharṣa-manasāṁ nādaḥ samabhavan mahān | yogo ity atha sainyānāṁ tvaratāṁ sampradhāvatām ||
അവരുടെ പ്രഹർഷഭരിതമായ മനസ്സുകളിൽ നിന്ന് മഹാനാദം ഉയർന്നു. തുടർന്ന് ത്വരിതമായി ഓടിച്ചെല്ലുന്ന സൈന്യത്തിൽ ‘യോഗ! യോഗ!’—അഥവാ ‘കെട്ടുക, സജ്ജമാകുക’—എന്ന ഘോഷം മുഴങ്ങി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective emotion and resolve can rapidly translate into coordinated action: exhilaration becomes mobilization. Ethically, it marks the moment when intention hardens into readiness for war, underscoring the gravity of choosing conflict and the momentum that follows once armies commit.
After a rousing development (implied by the surrounding passage), the warriors become joyful and energized. A loud roar rises, and the troops rush about making preparations; the call “yoga” functions as an order to yoke up and get fully equipped for battle.