Shloka 8
सेनापति-निर्णयः तथा पाण्डवसेनायाः कुरुक्षेत्रगमनम्
Decision on Command and the Pandavas’ March to Kurukshetra
Devanagari script
साम्यमादौ प्रयुक्त मे राजन् सौश्रात्रमिच्छता । अभेदायास्य वंशस्य प्रजानां च विवृद्धये,राजन! मैंने सब भाइयोंमें उत्तम बन्धुजनोचित प्रेम बने रहनेकी इच्छासे पहले सामनीतिका प्रयोग किया था, जिससे इस वंशमें फूट न हो और प्रजाजनोंकी निरन्तर उन्नति होती रहे
Translation
ഹേ രാജാവേ! സഹോദരന്മാരിൽ ഉത്തമമായ ബന്ധുജനസ്നേഹം നിലനിൽക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ ആദ്യം സാമനീതിയെ പ്രയോഗിച്ചു; ഈ വംശത്തിൽ ഭേദം വരാതിരിക്കാനും പ്രജകളുടെ നിരന്തരമായ വളർച്ചയ്ക്കുമായി.
Word by Word
साम्यम्conciliation, policy of peace
साम्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसाम्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आदौat first, in the beginning
आदौ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootआदि
प्रयुक्तम्employed, applied
प्रयुक्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-युज्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
मेof me, my
मे:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सौश्रात्रम्good brotherhood / fraternal harmony
सौश्रात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसौश्रात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छताby (me) wishing, desiring
इच्छता:
Karana
TypeVerb
Rootइष्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Instrumental, Singular
अभेदायfor non-division, for unity
अभेदाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootअभेद
FormMasculine, Dative, Singular
अस्यof this
अस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
Form—, Genitive, Singular
वंशस्यof the lineage/dynasty
वंशस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवंश
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रजानाम्of the subjects/people
प्रजानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Genitive, Plural
चand
च:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootच
विवृद्धयेfor increase/prosperity
विवृद्धये:
Sampradana
TypeNoun
Rootवि-वृद्धि
FormFeminine, Dative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes