Shloka 19
तन्मे विलपमानस्य वचन समुपेक्षसे । को<यं दुर्योधनो नाम कुले5स्मिन् कुलपांसन:,मैं भी उसी वंशकी रक्षाके लिये विलाप कर रहा हूँ; परंतु न जाने क्यों आप मेरे कथनकी उपेक्षा कर रहे हैं। मैं पूछता हूँ, यह कुलांगार दुर्योधन इस कुलका कौन है? जिसके लोभके वशीभूत होनेपर भी आप उसकी बुद्धिका अनुसरण कर रहे हैं। लोभने इसकी विवेकशक्ति हर ली है। इसकी बुद्धि दूषित हो गयी है तथा यह पूरा अनार्य बन गया है
tan me vilapamānasya vacanaṃ sam-upekṣase | ko 'yaṃ duryodhano nāma kule 'smin kula-pāṃsanaḥ ||
വിദുരൻ പറഞ്ഞു— ഈ വംശത്തിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി ഞാൻ വിലപിക്കുമ്പോഴും നിങ്ങൾ എന്റെ വാക്ക് അവഗണിക്കുന്നു. പറയുക, ഈ കുലത്തിൽ ‘ദുര്യോധനൻ’ എന്ന ഈ കുലക്കളങ്കൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണ്? ലാഭലോഭത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട അവന്റെ ബുദ്ധിയെ നിങ്ങൾ എന്തിന് പിന്തുടരുന്നു? ലോഭം അവന്റെ ചേതന കവർന്നു; അവന്റെ മതി മലിനമായി; അവൻ പൂർണ്ണമായും അനാര്യനായി മാറി.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura warns that ignoring righteous counsel and following a greed-driven, morally degraded leader brings ruin to the family and the kingdom. Ethical governance requires discernment (viveka) and the courage to reject adharma even when it comes from one’s own kin.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Vidura addresses the Kaurava court (implicitly Dhṛtarāṣṭra), lamenting for the dynasty’s welfare. He rebukes the continued deference to Duryodhana, calling him a stain on the lineage and attributing his conduct to greed and corrupted judgment.