Shloka 13
भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति कुलहितोपदेशः | Bhīṣma’s Counsel to Duryodhana on Dynastic Welfare
Devanagari script
मम प्राणेन ये शत्रूज्शक्ता: प्रतिसमासितुम् । मन्यन्ते ते कथं तेषामहं छिन्द्यां मनोरथम्
Transliteration
mama prāṇena ye śatrūñ śaktāḥ pratisamāsitum | manyante te kathaṃ teṣām ahaṃ chindyāṃ manoratham ||
Translation
എന്റെ പ്രാണബലവും ശക്തിയും ആശ്രയിച്ചാൽ ശത്രുക്കളുടെ മുന്നിൽ നിലകൊള്ളാമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരുടെ പ്രതീക്ഷ ഞാൻ എങ്ങനെ തകർക്കും?
Word by Word
ममof me / my
मम:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
प्राणेनby (my) life-force
प्राणेन:
करण
TypeNoun
Rootप्राण
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
येwho (those who)
ये:
कर्ता
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शत्रूञ्enemies
शत्रूञ्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
शक्ताःable / capable
शक्ताः:
कर्ता
TypeAdjective
Rootशक्त (√शक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रतिसमासितुम्to confront / to stand against
प्रतिसमासितुम्:
कर्म
TypeVerb
Rootप्रति-सम्-आ-√सद्
Formतुमुन् (infinitive), —, —
मन्यन्तेthey think / believe
मन्यन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√मन्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद
तेthey / those
ते:
कर्ता
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootकथम्
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
छिन्द्याम्should I cut / destroy
छिन्द्याम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√छिद्
Formविधिलिङ् (optative), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
मनोरथम्desire / wish (lit. mind-chariot)
मनोरथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमनोरथ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
कर्ण उवाच
Characters & Entities
K
KarnaE
enemies (śatravaḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes