Shloka 20
Kuntī–Karṇa Saṃvāda: Lineage Disclosure and Appeal to Fraternal Dharma
आद्ानं मन्त्रसंयुक्त वसन्त्या: पितृवेश्मनि । साहमन्त:पुरे राज्ञ: कुन्तिभोजपुरस्कृता,“जब मैं पिताके घर रहती थी, उन्हीं दिनों अपनी सेवाओंद्वारा मैंने भगवान् दुर्वासाको संतुष्ट किया और उन्होंने मुझे यह वर दिया कि मन्त्रोच्चारणपूर्वक आवाहन करनेपर मैं किसी भी देवताको अपने पास बुला सकती हूँ। मेरे पिता कुन्तिभोज मेरा बड़ा आदर करते थे। मैं राजाके अन्तःपुरमें रहकर व्यथित हृदयसे मन्त्रोंके बलाबल और ब्राह्मणकी वाक॒शक्तिके विषयमें अनेक प्रकारका विचार करने लगी
ādānaṃ mantrasaṃyuktaṃ vasantyāḥ pitṛveśmani | sāham antaḥpure rājñaḥ kuntibhojapuraskṛtā ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഞാൻ പിതൃഗൃഹത്തിൽ വസിച്ചിരുന്നപ്പോൾ മന്ത്രബന്ധിതമായ ഒരു വരം എനിക്ക് ലഭിച്ചു. ആ ദിവസങ്ങളിൽ സേവനത്തിലൂടെ ഭഗവാൻ ഋഷി ദുര്വാസയെ സന്തുഷ്ടനാക്കി; അദ്ദേഹം വരം നൽകി— ശരിയായ മന്ത്രോച്ചാരണത്തോടെ ആവാഹനം ചെയ്താൽ ഞാൻ ഏതു ദേവനെയും എന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു വിളിക്കാം. എന്റെ പിതാവ് കുന്തിഭോജൻ എന്നെ വളരെ ആദരിച്ചു. എങ്കിലും രാജാന്തഃപുരത്തിൽ വസിക്കുമ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയം വ്യാകുലമായി; മന്ത്രങ്ങളുടെ ശക്തിയും അപകടവും, ബ്രാഹ്മണവാക്കിന്റെ ഭയങ്കര ഫലപ്രാപ്തിയും കുറിച്ച് ഞാൻ പലവിധം ആലോചിച്ചു— നന്മയ്ക്കായി ലഭിച്ച വരവും ഫലങ്ങൾ അറിയാതെ പോയാൽ ആശങ്കയുടെ കാരണമാകുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Extraordinary powers gained through tapas, mantra, or boons demand discernment and restraint. The verse highlights ethical responsibility: even a legitimate gift can become dangerous if used without understanding its consequences, and it underscores the feared potency of a brāhmaṇa’s word.
Kuntī recounts that while living in her father’s house she served the sage Durvāsā and received a mantra-boon enabling her to summon any deity. Though honored in Kuntibhoja’s household and living in the royal inner palace, she becomes inwardly uneasy, contemplating the strength and risks of mantra-power and the efficacy of a brāhmaṇa’s speech.