Shloka 9

उद्योगपर्व — अध्याय १४१: कर्ण–कृष्णसंवादः, उत्पात-स्वप्न-लक्षणानि

Karna–Krishna Dialogue: Omens and Dream-Signs

Devanagari script

आदित्यमिव दुर्धर्ष तपन्तं शत्रुवाहिनीम्‌ । न तदा भविता त्रेता न कृत॑ द्वापरं न च,जब जप और होममें लगे हुए कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरको संग्राममें अपनी विशाल सेनाकी रक्षा करते तथा सूर्यके समान दुर्धर्ष होकर शत्रुसेनाको संतप्त करते देखोगे, उस समय तुम्हें सत्ययुग, त्रेता और द्वापरकी प्रतीति नहीं होगी

Transliteration

sañjaya uvāca | ādityam iva durdharṣa tapantaṃ śatruvāhinīm | na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca |

Translation

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—നീ യുധിഷ്ഠിരനെ സൂര്യനെപ്പോലെ ദുർധർഷനായി ശത്രുസൈന്യത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതായി കാണുമ്പോൾ, നിനക്ക് ത്രേതായുഗമെന്ന ബോധവും ഇല്ല, കൃത (സത്യ)യുഗമെന്ന ബോധവും ഇല്ല, ദ്വാപരമെന്ന ബോധവും ഇല്ല—യുഗബോധം തന്നെ മറിഞ്ഞുപോകും.

Word by Word

आदित्यम्the Sun (as object of comparison)

इवlike, as

दुर्धर्षम्hard to assail, irresistible

तपन्तम्burning, scorching

शत्रु-वाहिनीम्the enemy army

नnot

तदाthen, at that time

भविताwill be / will occur

त्रेताthe Tretā age

नnot

कृतम्the Kṛta (Satya) age

द्वापरम्the Dvāpara age

नnot

चand

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sanjaya

Yudhiṣṭhira

Kuntī

Āditya (the Sun)

enemy army (śatruvāhinī)

Kṛta (Satya) Yuga

Tretā Yuga

Dvāpara Yuga

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes