Shloka 14

कर्ण–कृष्णसंवादः (Karṇa–Kṛṣṇa-saṃvādaḥ) — Karṇa’s Statement on Lineage, Loyalty, and the ‘Śastra-yajña’ Metaphor

Devanagari script

हिरण्मयांश्व ते कुम्भान्‌ राजतान्‌ पार्थिवांस्तथा | ओष ध्य: सर्वबीजानि सर्वरत्नानि वीरुध:,बहुत-से राजपुत्र और राजकन्याएँ तुम्हारे लिये सोने, चाँदी तथा मिट्टीके बने हुए कलश, औषधसमूह, सब प्रकारके बीज, सम्पूर्ण रतन और लता आदि अभिषेक-सामग्री लेकर आयेंगी

Transliteration

hiraṇmayāṁś ca te kumbhān rājātān pārthivāṁs tathā | oṣadhyaḥ sarvabījāni sarvaratnāni vīrudhaḥ ||

Translation

അനേകം രാജകുമാരന്മാരും രാജകുമാരിമാരും നിനക്കായി അഭിഷേകസാമഗ്രികൾ കൊണ്ടുവരും—സ്വർണ്ണകുംഭങ്ങൾ, വെള്ളികുംഭങ്ങൾ, മൺകുംഭങ്ങളും; ഔഷധസമൂഹങ്ങൾ, എല്ലാതരം വിത്തുകൾ, സർവ്വരത്നങ്ങൾ, ലതകളും മറ്റു സസ്യങ്ങളും।

Word by Word

• हिरण्मयान्: golden
• हिरण्मयान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: हिरण्मय
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• ते: to you / for you
• ते: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्
• Form: —, Dative, Singular

• कुम्भान्: pots, jars
• कुम्भान्: Karma
• Type: Noun
• Root: कुम्भ
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• राजतान्: silver (made of silver)
• राजतान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: राजत
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• पार्थिवान्: earthen, made of clay
• पार्थिवान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पार्थिव
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• तथा: also, likewise
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• ओषध्यः: medicinal herbs
• ओषध्यः: Karta
• Type: Noun
• Root: ओषधि
• Form: Feminine, Nominative, Plural

• सर्वबीजानि: all kinds of seeds
• सर्वबीजानि: Karta
• Type: Noun
• Root: सर्वबीज
• Form: Neuter, Nominative, Plural

• सर्वरत्नानि: all gems
• सर्वरत्नानि: Karta
• Type: Noun
• Root: सर्वरत्न
• Form: Neuter, Nominative, Plural

• वीरुधः: creepers, vines
• वीरुधः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीरुध्
• Form: Feminine, Nominative, Plural

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyu-deva
• kumbha (ritual jars/pots)
• gold (hiraṇya)
• silver (rājata)
• earthenware (pārthiva)
• medicinal herbs (oṣadhyaḥ)
• seeds (bījāni)
• gems (ratnāni)
• creepers/plants (vīrudhaḥ)
• princes and princesses (implied by the accompanying prose sense)