Shloka 24
Udyoga-parva Adhyāya 137 — Bhīṣma–Droṇa Counsel and the Ethics of Restraint
नगरं न यथापूर्व तथा राजनिवेशनम् | शिवाश्वाशिवनिर्घोषा दीप्तां सेवन्ति वै दिशम्,“इस नगर तथा राजभवनकी शोभा अब पहले-जैसी नहीं रही। सारी दिशाएँ जलती-सी प्रतीत होती हैं और उनमें अमंगलसूचक शब्द करती हुई गीदड़ियाँ फिर रही हैं
nagaraṁ na yathāpūrva tathā rājaniveśanam | śivāśvāśivanirghoṣā dīptāṁ sevanti vai diśam |
രാജാവേ! ഈ നഗരവും രാജനിവാസവും ഇനി മുൻപുപോലെ ശോഭിക്കുന്നില്ല. ദിക്കുകൾ എല്ലാം ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു; അമംഗളസൂചകമായ കരച്ചിൽ മുഴക്കി കുറുക്കന്മാർ ദിക്കുദിക്കായി അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When a polity turns toward grave wrongdoing and conflict, the epic frames the world itself as reflecting moral disorder through ominous signs; such portents urge vigilance, restraint, and a return to dharma before catastrophe becomes inevitable.
The narrator describes a change in the atmosphere of the city and palace: their former splendor is gone, the directions appear as if burning, and jackals roam about making ominous cries—traditional epic signals that impending calamity (notably war and ruin) is near.