Shloka 1
Udyoga-parva Adhyāya 137 — Bhīṣma–Droṇa Counsel and the Ethics of Restraint
इस प्रकार श्रीमह्या भारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत भगवद्यानपर्वनें कुन्तीवाक्यविषयक एक सौ सैंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १३७ ॥। ऑपन--माजल बछ। अकाल अष्टात्रिशरदाधिकशततमो< ध्याय: भीष्म और द्रोणका दुर्योधनको समझाना वैशम्पायन उवाच कुन्त्यास्तु वचन श्रुत्वा भीष्मद्रोणी महारथौ । दुर्योधनमिदं वाक्यमूचतु: शासनातिगम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुन्तीका कथन सुनकर महारथी भीष्म और द्रोणने अपनी आज्ञाका उल्लंघन करनेवाले दुर्योधनसे इस प्रकार कहा--
vaiśampāyana uvāca
kuntyāstu vacanaṃ śrutvā bhīṣmadroṇī mahārathau |
duryodhanam idaṃ vākyam ūcatuḥ śāsanātigam ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ജനമേജയാ! കുന്തിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാരഥന്മാരായ ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും, അധികാരമര്യാദ ലംഘിക്കുന്ന ദുര്യോധനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Elders who embody tradition and martial authority must not remain passive when a ruler-in-waiting violates rightful governance; ethical counsel and restraint are duties that protect dharma and prevent reckless escalation toward war.
After Kuntī’s message is heard, Bhīṣma and Droṇa turn to Duryodhana and begin admonishing him for overstepping proper authority, setting up a moral confrontation within the Kaurava court just before the conflict hardens into war.